شهید آیتالله سید محمدباقر صدر، خورشید تابان فقاهت و تفکر اسلامی، زندگیاش آمیزهای درخشان از نبوغ علمی و مجاهدت عملی بود؛ وارث خاندانی عالمپرور که ریشه در شجره ولایت دارد.
از کودکی میان رفاه مادی و فقر طلبگی، مسیر دوم را برگزید تا معمار نوین اندیشه اسلامی شود. او فقیه سنتی نبود، بلکه متفکری زمانشناس بود که فقه و اصول را با روشهای علمی به نیازهای جامعه پیوند زد.
در اصول فقه، «حلقات» و نظریه «حقالطاعه» تحول ساختاری آفرید. آثار «فلسفتنا» در نقد الحاد و «اقتصادنا» در تبیین نظام اسلامی، قدرت تئوریپردازی او را در برابر مکاتب شرق و غرب نشان داد.
«تفسیر موضوعی» قرآن، نقطه عطف قرآنپژوهی اوست؛ مفسر را از منفعل بودن رهانید و با «استنطاق» متن از چالشهای تمدنی، پاسخهای راهگشا استخراج کرد.
در عرصه سیاسی، حزب دعوت اسلامی و دفاع از فلسطین را بنیان نهاد؛ قدس را پاره تن اسلام و قیام حسین (ع) را الگوی مبارزه با بعث میدانست.
سرانجام این پشتیبان نظری انقلاب اسلامی، به همراه خواهرش بنتالهدی صدر، زیر شکنجه صدام به شهادت رسید. میراث او امروز در بیداری امت اسلامی و تمدنسازی زنده است.